انواع سنگشور شلوار جین؛ آشنایی با روش های شست جین
شست و سنگشور شلوار جین نقش بسیار مهمی در ظاهر نهایی، میزان نرمی، رنگ و حتی دوام شلوار دارد. بسیاری از تفاوت هایی که بین مدل های مختلف شلوار جین دیده می شود، نه در برش و دوخت، بلکه در نوع شست، سنگشور و فرایندهای تکمیلی پارچه جین شکل می گیرد. از رنگ شدگی های خاص و افکت های سایه روشن گرفته تا زاپ و کهنه نمایی، همگی نتیجه روش های متفاوت شست و پرداخت جین هستند.
در این مقاله به صورت کامل بررسی میکنیم که شست و سنگشور شلوار جین چیست، رنگرزی نخ جین چگونه انجام می شود و مواد شست در تولید شلوار جین چه تاثیری دارند. همچنین با انواع شست شلوار جین، انواع رنگ در شست، سنگشور و زاپ و مدل های رایج آن آشنا می شوید تا بتوانید تفاوت بین روش های مختلف را بهتر تشخیص دهید و هنگام خرید شلوار جین، انتخاب آگاهانه تری داشته باشید.
شست و سنگشور شلوار جین چیست؟
اصطلاح شست جین یا سنگشور شلوار جین به فرآیند رنگ کردن یا تغییر رنگ پارچه جین اشاره دارد. همانطور که میدانید، الیاف اصلی پارچه جین یا دنیم در حالت طبیعی بدون رنگ هستند و طیفی بین سفید تا کرم دارند. برای تبدیل این الیاف بیرنگ به پارچهای با رنگهای مختلف، آنها را در دیگهای بزرگ حاوی آب داغ و رنگهای طبیعی یا مصنوعی قرار میدهند تا رنگ مورد نظر به الیاف جذب شود.
روش رنگ کردن پارچه دنیم بسته به نوع تولید و سفارش میتواند متفاوت باشد. در برخی کارخانهها، الیاف یا نخها پیش از بافت، رنگآمیزی میشوند؛ در این حالت، نخهای رنگ شده مستقیما در فرآیند بافت پارچه جین به کار میروند. همچنین ممکن است از ترکیب الیاف با جنسهای مختلف (مانند نخ پنبه، پلیاستر یا الاستین) استفاده شود که هرکدام واکنش متفاوتی نسبت به رنگ دارند و در نتیجه، ظاهر و جنس نهایی پارچه جین را تحت تأثیر قرار میدهند.
رنگرزی نخ جین و روشهای آن
یکی از مراحل مهم در تولید پارچه جین، رنگرزی نخ است. در این فرآیند، نخها را در محلولهای شیمیایی یا طبیعی حاوی رنگ مورد نظر، معمولاً آبی نیلی، فرو میبرند تا رنگ به بافت نخ جذب شود. رنگرزی نخ جین به دو روش اصلی انجام میشود: رنگرزی طنابی و رنگرزی اسلشر.
- رنگرزی طنابی (Rope Dyeing): در این روش، نخها ابتدا به صورت طناب پیچیده شده و سپس در حمام رنگ غوطهور میشوند. این تکنیک بیشتر برای دستیابی به رنگهای تیره مانند آبی نفتی یا مشکی کاربرد دارد. رنگ به صورت لایهای به سطح نخ نفوذ میکند و همین ویژگی باعث ایجاد افکتهای خاص در فرآیند سنگشور میشود.
- رنگرزی اسلشر (Slasher Dyeing): در این روش صنعتی، نخها از درون دستگاهی عبور میکنند که رنگ را به صورت اسپری روی آنها پخش میکند. این روش سرعت بالاتری نسبت به رنگرزی طنابی دارد و برای تولید انبوه مناسبتر است.
برای رنگآمیزی نخ جین در گذشته از رنگهای طبیعی غیرشیمیایی استفاده میشد. اولین بار رنگ آبی نیلی که از گیاهانی مانند وسمه (نیل) استخراج میشد، در تولید جین کاربرد پیدا کرد. گرچه رنگهای طبیعی هزینهبر هستند، اما دوام رنگی بالاتری دارند و در نتیجه، پارچههایی با کیفیتتر تولید میکنند.
در شلوارهایی که با پارچههای اصطلاحاً خامشور یا سرمهای بدون سایه دوخته میشوند، نخهای تار (عمودی) به رنگ آبی یا سرمهای و نخهای پود (افقی) به رنگ سفید هستند. همین تفاوت رنگ در تار و پود باعث میشود سطح بیرونی پارچه به رنگ آبی و پشت آن سفید دیده شود. این مدل، ظاهر کلاسیک و پرطرفداری به شلوار جین میدهد و پایهای برای بسیاری از مدلهای سنگشور شده به شمار میرود.
رنگ و شست و شو پس از دوخت پوشاک جین
یکی از ویژگیهای خاص در تولید پوشاک جین، شستوشوی پارچه بعد از دوخت است. این فرآیند تنها در تولید جین انجام میشود و معمولاً توسط دستگاههایی شبیه به ماشین لباسشوییهای صنعتی صورت میگیرد. پس از شستشوی اولیه، بسته به نیاز و طراحی، مراحل دیگری نیز طی میشود تا شلوار جین به شکل نهایی و مورد نظر برسد. این مراحل و انتخاب مواد شستوشو به عوامل مختلفی بستگی دارد که در نهایت منجر به تولید انواع متنوع و غیرتکراری شلوار جین در بازار میشود. مهمترین عوامل مؤثر در این فرآیند عبارتند از:
- مواد شستوشو: استفاده از مواد شوینده مخصوص جین که تاثیر زیادی بر کیفیت و رنگ پارچه دارد.
- دفعات شستوشو: تعداد دفعات شستوشو تاثیر مستقیم بر روی رنگ و بافت پارچه خواهد داشت. شلوارهای جین ممکن است چندین بار شسته شوند تا به نتیجه دلخواه برسند.
- نوع رنگها: رنگ مورد استفاده برای شلوار جین بر نتایج نهایی فرآیند شستوشو تاثیر زیادی میگذارد. رنگهای تیره و روشن ممکن است نیاز به شستوشوهای مختلفی داشته باشند.
- مهارت شستکار: تخصص و مهارت کسانی که فرآیند شستوشو را انجام میدهند، در ایجاد ظاهری خاص و حرفهای برای شلوار جین بسیار مهم است.
- سایهدهی یا کهنهسازی: فرآیندی مشابه به پتینه کردن فرشها است که در آن به عمد شلوار جین کهنه و سایهدار میشود تا ظاهر آن طبیعیتر و خاصتر به نظر برسد.
- تولید زاپ: در برخی موارد، شلوارهای جین به شکل زاپدار (با سوراخهای عمدی) طراحی میشوند که این قسمت از فرآیند شستوشو نیز نقش مهمی در ایجاد ظاهر نهایی ایفا میکند.
ماشین شست شلوار جین
مواد شست در شلوار جین چیست؟
در این مراحل ابتدا شست با آب داغ و سپس برای پایداری با سرد انجام می شود. لازم است بدانید اکثر آنزیم ها و مواد و رنگ ها شیمیای بوده به دلیل تولید گاز و بوی نامطبوع و آب پسماند شیمیای مکان شست عموما خارج از محدوده اسکان است.
انواع شست شلوار
همان طور که گفته شد شست های شلوار بسیار متنوع است اما در حالت کلی دارای انواع زیر است.
- شست با مواد آنزیمی: برای تغییر رنگ
- شست اسیدی: برای از بین بردن رنگ اصلی عموما برای شلوار های طوسی و….
- شست با صابون: برای رنگ دهی طیف آبی
رنگ کردن پارچه جین پس از بافت
در برخی از مدلهای شلوار جین، به جای رنگرزی نخ، پارچه جین پس از بافت رنگآمیزی میشود. در این روش، پارچه آماده را تنها از یک سمت (معمولا روی پارچه) رنگ میکنند که در مقایسه با روشهای سنتی رنگرزی نخ، هزینه کمتری دارد و مصرف رنگ نیز کاهش مییابد.
این تکنیک معمولا برای تولید پارچه جین مشکی استفاده میشود. پارچههای مشکیای که با این روش رنگ شدهاند، بعد از برش و دوخت، مستقیما به عنوان پوشاک آماده مصرف وارد بازار میشوند. یعنی برخلاف بسیاری از شلوارهای جین دیگر، فرآیند شست یا سنگشور روی آنها انجام نمیگیرد؛ به همین دلیل به آنها شلوار جین خامشور نیز گفته میشود.
یکی از نکات مهم درباره این نوع جین، ریزش رنگ هنگام شستوشو است. از آنجایی که پارچه به صورت سطحی رنگ شده و فرآیند تثبیت رنگ به صورت کامل انجام نشده، در صورت شستشوی نادرست، ممکن است شلوار به سرعت بور یا کمرنگ شود. بنابراین اگر قصد خرید شلوار جین مشکی خامشور دارید، رعایت نکات شستوشوی صحیح از جمله استفاده از آب سرد، مواد شوینده ملایم و شستن پشتورو توصیه میشود.
انواع رنگ در شست
- مستقیم: پوشاک به طور مستقیم با فرچه رنگ می شود.
- گوگردی: بیشتر برای کهنه سازی سایه دهی در کمرنگ کردن بعضی نقاط شلوار استفاده می شود.
- کثیف شور: بر روی رنگ اولیه که در طیف آبی است، از رنگ متضاد مانند لیمویی، قهوه ای، کرم و.. استفاده می شود. عموم این رنگ ها شیمیایی است.
سنگشور کردن شلوار جین
شلوار ها پس از رنگ به همراه سنگ های ریز اصطلاحا سنگ های قلوه ای در ماشین های بزرگ 12 تا 24 کیلیویی شسته شده تا هم رنگ به خورد شلوار و پارچه رود و هم به عمد حالت کهنگی به شلوار دهد، اینکار در ماشین های بزرگ در حال گردش انجام می شود.
زاپ و انواع آن در شلوار جین چیست
در مرحله آخر شست و سنگشور شلوار جین اگر سفارش شلوار با زاپ باشد با روش های زیر زاپ را با تنوع بالا طرح به شلوار اضافه می کنند.
- لیزری: در حالت زاپ لیزری خراش روی سطح جین اتفاق می افتد و رنگ رویی شلوار می رود رنگ ملایم زیری مشخص می شود. این زاپ ها طرح های رندومی متنوعی دارند.
- مکانیکی: در حالت مکانیکی یا دستگاهی با وسیله ای تیز روی شلوار پارگی انجام می شود که با توجه به سفارش گاهی تمام تار ها کشیده شده و پود باغی می ماند. حجم زاپ و مکان زاپ با توجه به سفارش و مد ترند شده در جهان ارائه می شود که تنوع بالایی دارد. گاهی این پارگی روی ران و گاهی زانو و گاهی دمپا می باشد.
نتیجه گیری
شست و سنگشور شلوار جین یکی از مهم ترین مراحل در تولید و پرداخت نهایی این نوع پوشاک است که تاثیر مستقیمی بر رنگ، ظاهر، نرمی و حتی دوام شلوار دارد. همان طور که در این مقاله بررسی کردیم، از رنگرزی نخ جین و رنگ کردن پارچه پس از بافت گرفته تا انتخاب مواد شست، انواع سنگشور و ایجاد افکت هایی مانند زاپ، همگی نقش تعیین کننده ای در شکل گیری مدل نهایی شلوار جین ایفا میکنند.
شناخت انواع شست شلوار جین و روش های مختلف سنگشور به شما کمک میکند هنگام خرید، تفاوت میان مدل ها را بهتر درک کنید و متناسب با سلیقه و نیاز خود انتخاب دقیق تری داشته باشید. همچنین آگاهی از این فرایندها دید عمیق تری نسبت به کیفیت، قیمت و ماندگاری شلوار جین ایجاد میکند و باعث میشود انتخابی آگاهانه تر و حرفه ای تر داشته باشید.نویسنده: سمیرا مقدم
کت
شومیز
دامن
شلوارک
بیلر
